Yazı İçeriği
Yeşil çayın siyah çaydan farkı… Yeşil çayın faydaları Yeşil çayın zararları Yeşil çay kimler için sakıncalı? Hamilelikte yeşil çay içilir mi? Yeşil çay ne kadar tüketilmeli? Yeşil çay ne zaman içilmeli? Limon-yeşil çay-soda karışımı Yeşil çay nasıl demlenir?

Yeşil çay ile ilgili bilmeniz gerekenler

Çay, Türkiye’de en çok tüketilen sıvılardan biridir. Türkiye’de siyah çay yaygın olarak tüketilse de son yıllar yeşil çay tüketimi de arttı. Dünya’da yaklaşık yüzde 25 oranında üretimi yapılan yeşil çay, işlenmesi ve özellikleri nedeniyle siyah çaydan tamamen farklıdır. İşte yeşil çay ile ilgili merak edilenler…


Yeşil çayın siyah çaydan farkı…

Yeşil çay üretilirken yaş yapraklar, kısa sürede yüksek sıcaklığa tabi tutulur ve tüm oksidan enzimler etkisiz hale getirilir. Bunun sonucunda çay yapraklarında bulunan klorofiller (renk pigmentleri) parçalanmadan kalır ve fermantasyon işlemi yapılmadığı için yapraklar yeşil rengini korur. Daha çok polifenol içeren yeşil çayda, siyah çaya göre neredeyse 10 kat daha fazla C vitamini mevcuttur. Yeşil çayın B1 ve B2 vitaminlerini de içerdiği saptanmıştır. Yeşil çay, siyah çaya göre stres azaltıcı ve rahatlatıcı etkiye sahip aminoasit olan teanin daha fazla içerir.

Yeşil çayın faydaları

1. Önemli bir antioksidan olan EGCG (epigallokateşingallat) barındırır.

2. L-teanin maddesini içeren yeşil çay kan dolaşımı yolu ile beyne ulaşır ve kişilerin gevşemesine, rahatlamasına ve gün içinde kendilerini daha iyi hissetmelerine yardımcı olur.

3. İçerdiği C vitamini bağışıklığı güçlendirir, hastalıklara karşı kalkan oluşturur. Polifenollerden zengin olan yeşil çayda bulunan fenolik bileşikler, yine antioksidan kapasitesini artırarak bağışıklığı güçlendirir. Niasin, riboflavin, folik asit, potasyum, magnezyum ve flor da içerir.

4. İçerdiği kafein canlılık verir, yorgunluğunu giderir.

5. İçerdiği kateşinler, kılcal damarları güçlendirir, antioksidan özelliği sayesinde radyasyona, mikrop ve bakterilere karşı koruyucu etki gösterir.

6. Yine kateşinler, kafeinin termogenez etkisi ve yağ oksidasyonunu artırıcı etkisi ile kilo kontrolünde önemli yere sahiptir.

7. Besin tüketiminin azaltılmasını sağlayarak obezitenin oluşumu üzerinde engelleyici bir etkiye sahiptir.

8. Vücut yağının azalmasına yardımcı olur.

9. Ağız kokusunu önlemede etkilidir. Ağız içindeki bakterilerin dişlere yapışmasına ve çoğalmasına engel olarak diş çürümesine karşı koruyucudur.

10. Kan şekerinin düzenlenmesine yardımcıdır.

11. Yeşil çayın vücut kütle indeksi (VKİ), bel çevresi ve LDL kolesterolün azalmasına yardımcı olur.

12. Yeşil çay kansere karşı koruyucudur.

Yeşil çayın zararları

Pek çok faydası olan bu bitki de aşırı tüketildiğinde fizyolojik ve psikolojik sıkıntılara neden olabilir. Bazı ilaç kullanımıyla birlikte de içmek tehlike doğurabilir.

Yeşil çay kimler için sakıncalı?

  • Kardiyovasküler hastalığı olanlar, böbrek hastaları, tiroit fonksiyon bozukluğu olan kişilerin hekimine danışarak tüketmeleri gerekir.
  • Panik atak gibi sorunu olanlar dikkatli tüketmeli.
  • Yeşil çay ve bazı ilaçlar aynı yoldan emildiği için besin ilaç etkileşimine dikkat edilmelidir. Özellikle antikoagülanlar (kan sulandırıcı) ile birlikte tüketimi sakıncalı olabilir. Varfarin, antikoagülan etkisi ile K vitaminin üretimini inhibe eder ve yeşil çay da K vitamini içerdiği için ters etki gösterebilir. Santral sinir sistemi stimüle eden ilaçlar, bazı inhibitörler ve demir preparatları kullananlar da hekime danışarak tüketmelidir. Yine koruyucu veya tedavisine yardımcı olması açısından kullananlar da hekime danışmalıdır.
  • İçerdiği kateşinler kan şekerini etkileyebildiği için anti-diyabetik ilaç kullananların da hipoglisemi riski nedeniyle tüketime dikkate etmelidir.

Hamilelikte yeşil çay içilir mi?

Aşırı yeşil çay tüketiminin folik asit düzeyini düşürdüğü ile ilgili çalışmalar mevcuttur. Özellikle omurilik ve beyin gelişiminde ortaya çıkan anormaliklere neden olan folik asit eksikliğine hamileler dikkat etmelidir. Yeşil çayın bu nedenle ilk 3 ay çok tüketilmemesi önerilir. Daha sonra ise hekiminin onayı ile günde 1-2 fincan içilebilir.

Emziren annelerin de bu dönemde kafein alımından kaynaklı olarak bebeklerinde huzursuzluklar görülebilir.

Yeşil çay ne kadar tüketilmeli?

Bir fincan yeşil çay (250 ml) 50-100 mg kateşin ve 30-40 gr kafein içerir. Hazırlanma şekli, demleme koşulları, bitkinin miktarı ve tazeliği biyoaktif bileşenleri etkileyebilir. Günde en fazla 3 fincanın üzerinde tüketilmesi çok önerilmez.

Yeşil çay ne zaman içilmeli?

Günde 1,5 gr kafein alacak şekilde tüketilmesi, olumsuz fiziksel ve psikolojik etkiler yaratabilir. Bunun sonucunda uykusuzluk, huzursuzluk, iştah kaybı ve baş ağrısı gibi etkiler görülebilir. Özellikle uykusuzluk problemi yaşayanların kahvaltılarda veya gün içinde tüketmesi daha uygun olacaktır.

Limon-yeşil çay-soda karışımı

Yeşil çayın kendine has aroması ve kokusu herkesi cezbetmez. Buna karşılık çayınıza limon, yasemin, meyve kabukları, çubuk tarçın, karanfil ekleyebilirsiniz. Yeşil çay tüketirken içine mineralli su da ilave edebilirsiniz. Ancak, böbrek hastalarının, tuz kısıtlaması olanların dikkatli tüketmeleri önerilir. Özellikle yaz aylarında fazlaca terle kaybedilen minerallerin yerine konması için iyi bir tercih olabilir. Yeşil çayın canlandırıcı etki ile de birleşince yaz aylarında tüketilebilir.

Yeşil çay nasıl demlenir?

Demlenmesi sırasında suyu, süresi, kullanılan çayın miktarı ve demlenecek kap önemlidir. Plastik veya alüminyum demleme kaplarını tercih etmeyin. Çay, yeni kaynatılma noktasına gelmiş veya kaynadıktan sonra biraz beklenip suya eklenir ve 4-5 dk demlenmesi beklenir. Demlendiğinde yeşil çay, hafif çimensi bir kokuya, hafif acımsı ve buruk bir tada sahiptir.

Demleme sırasında siyah çaya oranla yeşil çaydan deme daha fazla kateşin geçer. Yapılan bir çalışmada antioksidan olan kateşinlerin yeşil çay deminde, siyah çaya göre 3 kat daha fazla olduğu saptanmıştır.