Yazı İçeriği
Uçuk tedavisi Uçuk belirtileri Uçuğun suçiçeği ile ilişkisi

Uçuk hakkında bilmeniz gerekenler

Uçuğun tip 1 ve tip 2 olmak üzere iki çeşidi bulunuyor. Herpes virüs tip 1 genellikle dudak, burun çevresi gibi yüz bölgesindeki enfeksiyonlardan, herpes virüs tip 2 ise genital bölgedeki enfeksiyonlardan sorumlu. Ancak son yıllarda genital bölgede de yüzde 30 oranla tip 1 saptanmıştır. Herpes Tip 1 kişilere genellikle çocukluk döneminde direkt deri teması (aileden birinin öpmesi vs), ortak havlu gibi eşyalarla veya bu virüsü yayan kişinin tükürük salgısından damlacıkla bulaşabiliyor. Yine hem Tip 1 hem de Tip 2, gençlik döneminden itibaren cinsel ilişki ile bulaşıyor. Genellikle 2-20 gün içinde belirti veriyor.


Uçuk tedavisi

Bugün için herpesin kesin tedavisi bulunmuyor. Kullanılmakta olan ilaçlar (asiklovir, famsiklovir ve valasiklovir ) enfeksiyonu kontrol altına alıyor ve tedavi sağlıyor ancak virüsü vücuttan tam olarak yok edemiyor. Sinir ganglionlarında(hücrelerinde) latent (gizli) olarak kalıyor. Tedavi çeşitleri episodik ve supresif olarak uygulanıyor. Episodik tedavi; akut ataklarda ve 5 gün süreyle uygulanıyor, supresif tedavi ise sık uçuk geçiren kişilerde hem atak süresini kısaltmak, hem de atakları önlemek için 1 yıla kadar, düşük dozda yapılıyor. Topikal antiviral kremler çok etkili değil, ancak uçuk kabuklanma sürecini kısaltabiliyor. Bu kremlerin günde ortalama 5 kez sürülmesi gerekiyor, uzun süre kullanılırlarsa deride soyulma ve tahrişe neden olabiliyorlar.

Herpes enfeksiyonu hekim tarafından çoğu zaman kolaylıkla tanınıyor. Klinik görünümü tanı koymada yeterli. Tahlil olarak, tanı için en sık antikor düzeylerinin saptandığı kan tetkiki yapılıyor. Özellikle genital herpeste antikor testi (+) olduğu halde kişi uçuk geçirdiğini fark etmemiş olabiliyor ve buna rağmen zaman zaman virüs yayarak bulaştırıcı olabiliyor.

Uçuk belirtileri

Herpes enfeksiyonunun belirtileri; ateş, kas ağrısı, lenf bezlerinde şişme ve deride su toplaması ve kızarıklıktır. Tekrarlayan ataklarda (yüzde 60-90 tekrarlar) kişi ya hiç fark etmez, ya da hafif bir kaşıntı ve yanma sonrası ufak su toplayan kabarcıklar olur ve kabuklanarak iyileşiyor. Virüs bulaştıktan sonra sinir ganglionlarına yerleşiyor ve uygun ortam bulduğunda zaman zaman buradan sinir dokusunu izleyerek geliyor ve deride uçuk yapıyor. Herpes regl dönemleri öncesinde olabilir. Tekrarlama nedenleri arasında ise cildin tahriş olması, direncin azaldığı durumlar ve güneşe maruz kalma gibi etkenler bulunuyor.

Uçuğun suçiçeği ile ilişkisi

Herpes virüs ailesinin üyelerinden biri olan herpes zoster suçiçeği etkenleri arasında yer alıyor. Suçiçeği geçirildiğinde virüslerin bir kısmı sinir ganglionlarında (hücrelerinde) inaktif olarak kalıyor, sonraki herhangi bir dönemde, özellikle yaşlılık veya bağışıklığın düştüğü durumlarda, aktive olarak bir sinir dağılımı bölgesinde enfeksiyonu oluşturuyor. Herpes zoster döküntü öncesi ağrılı olabiliyor, 1-10 gün sonrasında vücudun tek tarafında kızarık bir zeminde kabartı ve su toplamaları ile ortaya çıkıyor. Bazı kişilerde halsizlik, ateş, lenf bezlerinde şişme gibi sistemik belirtiler de gözlenebiliyor. Lezyonlar kabuklanana dek virüs içeriyor, temas veya ortak kullanılan eşyalardan suçiçeği bulaştırılabiliyor.