Yazı İçeriği
Normalde kalp hızı nasıldır? Ritim bozukluğu belirtileri Ritim bozukluğu neden olur? EGK çarpıntı sırasında çekilebilir Ritim kaydı ile teşhis Ritim bozukluğu tedavisi Ritim bozukluğu ablasyon tedavisi

Kalpte ritim bozukluğu nedir?

Genellikle kalpte çarpıntı hissi ile fark edilen ritim bozukluğu, yaşamı zorlaştırır. Bazı hastaların farkında olmadığı ritim bozukluğu, kalp durmasına ya da ani kalp ölümlerine neden olabilir. Kalbin normal ritmi olan normal sinüs ritminin dışında, farklı bir ritim ile çalışması ritim bozukluğu olarak ifade edilir. Ritim bozukluklarında kalp atışları düzenli olabildiği gibi düzensiz; hızlı olabildiği gibi yavaş da olabilir.


Normalde kalp hızı nasıldır?

Normalde erişkinlerde dinlenme sırasında kalp hızı 60-100 atım/dakika arasındadır. Uykudayken 60 atım/dk’nın altına inebilirken, eforla veya stres durumlarında vücudun metabolik ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hız artar. Çocuklarda ise yaşa göre değişkendir. Bebeklerde kalp hızı en yüksek iken, çocuk büyüdükçe hız azalır. İlk 1 yaşta hız 120-140 atım/dk, 1-3 yaş arasında 90-120 atım/dk, 3-7 yaş arasında 90-100 atım/dk arasında seyreder. Ritim bozukluğu olan kişilerde bu hız değişkenlik gösterir.

Ritim bozukluğu belirtileri

Kalpte ritim bozukluğunun en yaygın belirtisi çarpıntıdır. Çarpıntı kalp atışlarının farkına varma ve bundan rahatsızlık duyma hissidir. Ancak bazı hastalarda belirti görülmeyebilir (asemptomatik olabilir) veya ilk belirti olarak kalp durması ve ani kalp ölümü ile yaşanabilir. Bu hastalığın diğer belirtileri tekleme hissi, kalp vurularının düzensiz hissedilmesi, bayılayazma (presenkop), bayılma (senkop), baş dönmesi, göz kararması, nefes darlığı, fenalık ve göğüste sıkıntı hissidir.

Ritim bozukluğu neden olur?

  • Kalp dışındaki nedenlerden stres, kafein ve uyuşturucu gibi uyarıcı madde ve alkol kullanımı ritim bozukluğu ve çarpıntı yapabilir.
  • Anemi (kansızlık), tiroit fonksiyon bozukluğu, bazı hormonlardaki anormallikler, böbrek yetersizliği gibi sistemik hastalıklar kalp dışı aritmi nedenlerindendir.
  • Tiroit dışında bazı hormon bozuklukları, böbrek hastalıklarının neden olduğu kalsiyum, potasyum, magnezyum gibi kan elektrolitlerindeki dengesizlikler, bağ doku hastalıkları da bu hastalığa yol açabilir.
  • Kalpte herhangi bir yapısal bozukluk olmaksızın kalbin ileti sistemindeki anormallikler, yavaş veya hızlı aritmilere yol açabilir. Ayrıca kalp hücrelerinde bulunan bazı moleküllerin yapısında değişikliklere yol açan genetik problemler hayatı tehdit eden aritmilere neden olabilir.
  • Kalpte yapısal ve/veya işlevsel bozukluklara yol açan her türlü etmen ritim bozukluklarından sorumlu olabilir. Kalp damarlarındaki darlıklar veya tıkanmaların yol açtığı kalp krizi ciddi aritmilere yol açabilir. Önceden kalp krizi geçirmiş olmak, kalp yetersizliği olması, hipertansiyon, kalp kapak hastalıkları, kalp kasında meydana gelen kalınlaşma (hipertrofi) çok farklı ritim bozukluklarını tetikleyebilir. Bu aritmilerin bir kısmı ani kalp ölümü nedeni olabilir.

EGK çarpıntı sırasında çekilebilir

Ritim bozuklukları hastaların yakınmaları sonucunda yapılan incelemelerde veya farklı nedenlerle yapılan incelemelerde tesadüfen saptanabilir. Yakınmalarla başvuran hastalarda öykü ve fiziksel muayene ile aritmi nedeni olabilecek hastalıkların tanısı koyulmaya çalışılır.

EKG ilk yapılması gereken tanı aracıdır. Özellikle ataklar nedeniyle gelen hastalarda aritmi uzun sürüyorsa, çarpıntı esnasında EKG çekilmesi çok önemlidir.

Ritim kaydı ile teşhis

Aritminin sıklığına göre 24-48 saat süreli holter cihazları ile ritim kaydı yapılabilir. Gerekirse daha uzun süreli kayıt alan cihazlar ve ritim kaydediciler kullanılabilir. Özellikle bayılmanın eşlik ettiği ve nadir gelen aritmilerde cilt altına yerleştirilen ve çok uzun süreler ritim takibi yapan cihazlar kullanılabilir. Kan tetkikleri ile anemi ve tiroit fonksiyon bozuklukları gibi diğer hastalıklar saptanabilir. Ekokardiyografi başta olmak üzere farklı görüntüleme yöntemleri, aritmilere yol açan yapısal ve işlevsel bozuklukları saptamada yardımcıdır. Daha nadir görülen genetik aritmi sendromlarının teşhisinde genetik inceleme yöntemleri kullanılabilir. Bazı aritmilerin tanısı girişimsel bir işlem olan elektrofizyolojik çalışma koyulabilir.

Ritim bozukluğu tedavisi

Ritim bozuklukları tedavi edilirken hastanın yaşam kalitesine olan olumsuz etkileri ve aritminin hayatı tehdit edip etmediği göz önünde bulundurulur. Uyarıcı madde kullanımı, alkol, stres gibi ritim bozukluklarını tetikleyen etmenlerden uzak durmak önemlidir. Anemi ve tiroit fonksiyon bozukluğunun tedavisi aritmide iyileşme sağlar.

Ritim bozukluğu ablasyon tedavisi

Nadir gelen, hayati tehdit oluşturmayan ve hastanın yaşam kalitesini bozmayan iritim bozukluğu için kişi bilgilendirilir ve herhangi bir tedavi uygulanmaz. Bunun dışındaki ritim bozuklukları, ilaçlarla ve ablasyon (RF dalgalarıyla yakma veya dondurma) ile tedavi edilebilir. Bazı ritim bozukluklarının ablasyonu üç boyutlu haritalama sistemleri ile başarı ile uygulanabilir. Nabzın yavaşladığı ritim bozukluklarında kalp pili yerleştirilirken, ölümcül aritmilerin neden olabileceği ani kalp ölümlerini önlemek için ICD (şoklayıcı cihazlar) kullanılabilir.