Yazı İçeriği
Tedavi edilebilir demans türü Normal basınçlı hidrosefalinin belirtileri Yaşlılık hidrosefali nasıl teşhis edilir? Tedavi üssü: Karın boşluğu Ameliyattan sonra yürüyebilir

Hidrosefali belirtileri

Zamanla unutkanlığı yaşlılık sürecinin normal bir getirisi olarak kabul ederiz. Ama her zaman bu durum öyle açıklanamaz. Unutkanlık, beyin omurilik sıvısının emilimi ile ilgili bir dengesizlikten kaynaklanan yaşlılık hidrosefalisinin bir belirtisi olabilir. ‘Normal basınçlı hidreosefali’ olarak bilinen bu hastalık, fiziksel ve zihinsel kayıplara yol açar.


Tedavi edilebilir demans türü

Genellikle 60 yaş sonrasında ortaya çıkan normal basınçlı hidrosefali, demansın tedavi edilebilir bir formu olarak bilinir. Her 100 kişinin yaklaşık 2’sinde görülen bu hastalığın tanısı zor ancak tedavisi mümkün. Daha önce geçirilmiş bir beyin kanaması veya kafa travması normal basınçlı hidrosefaliyi tetikleyebilir. Ancak herhangi bir sebebe bağlı olmadan da yaşlılık hidrosefalisi ortaya çıkabilir.

Normal basınçlı hidrosefalinin belirtileri

Normal basınçlı hidrosefalinin sebebi ile ilgili pek çok teori olmasına rağmen, temelde beyin omurilik sıvısının üretimi sonrasında geri emilmesi ile ilgili bir dengesizlikten kaynaklandığı üzerinde durulur. Hastalığın bulguları arasında en belirgini, yürüme bozukluğudur. Bu kişiler, sanki ayaklarının altında bir yapışkan veya bir mıknatıs varmış gibi adımlarını atmada zorlanır. Kısa adımlarla paytak bir şekilde yürürler. Ayakta dururken ve dönme sırasında düşmelere yol açan bir dengesizlik yaşayabilirler. Normal basınçlı hidrosefalinin diğer bir bulgusu da genel bilişsel problemden kaynaklanan unutkanlıktır. Kişiler genellikle kendi durumlarının farkında olmaz. Zihinsel işlevleri yavaşlar; dikkat, hafıza, bilgi hazırlama, düşünce akıcılığı, yönetimsel işlevler, görsel yapılandırma becerileri ve konuşma akıcılığı yetersiz bir hale gelir. Bu hastalıkta idrar problemleri de yaşanabilir. Bu sorun, ilk zamanlar idrara yetişememe şeklindeyken, daha sonra idrar kaçırma ve daha da ilerleyen durumlarda dışkıyı tutamamaya kadar varabilir.

Yaşlılık hidrosefali nasıl teşhis edilir?

Genellikle dengesizlik, unutkanlık ve idrar kaçırma gibi şikayetlerle aileler doktora başvurur. Hastalık öyküsü ve muayenenin ardından kesin tanıyı koymaya yönelik bazı testler ve radyolojik incelemeler yapılır. Hastalığın teşhisinde en önemli belirleyici; MR’dır. İyi bir MR ile unutkanlığa neden olan hastalıkların pek çoğuna ait bulgular saptanabilir. Yapılan bazı testler, kişinin tedaviden fayda görüp görmeyeceği hakkında da ipucu verir. Kişinin belinden su alınır, yani beyin omurilik sıvısı boşaltılır. Beyin omurilik sıvısı boşaltma testinden klinik fayda gören (bulguları düzelen) kişilere cerrahi tedavi uygulanabilir.

Tedavi üssü: Karın boşluğu

Beyin omurilik sıvısı boşaltma işlemi ile iyileşme sağlayanlar, büyük oranda cerrahi tedaviden de fayda görür. Cerrahide ‘şantlama’ adı verilen bir işlemle basınç mekanizmasına sahip ileri teknoloji ürünü silikon bir tüpün genellikle ventrikül ismi verilen kafa içerisindeki beyin omurilik sıvısı havuzundan, bir ciltaltı tüneli aracılığı ile karın boşluğuna yerleştirilmesiyle, beyin omurilik sıvısı, karın boşluğuna yönlendirilir. Karın zarı bu sıvıyı emebilecek kapasitede olduğundan genellikle karın boşluğu tercih edilir. Kişi genellikle bir saat kadar süren bu ameliyat sonrasında iki gün istirahat ederek hastaneden taburcu olur.

Ameliyattan sonra yürüyebilir

Cerrahi işlemin ardından ilk olarak yürüme bozukluğunda iyileşme görülür. Yapılan çalışmalara göre, normal basınçlı hidrosefalide görülen yürüme bozukluğu yüzde 100, idrar kaçırma şikayeti yüzde 90 ve unutkanlık şikayeti ise yüzde 40 civarında düzelir. Unutkanlığın düzelmesi diğer şikayetlere göre biraz daha vakit alır. Yine yapılan çalışmalarda normal basınçlı hidrosefali ameliyatı olabilme ihtimalinin ilk 3 ayda yüzde 65 olduğu, üçüncü yıla doğru bu oranın yüzde 30’lara kadar düşebildiği belirtiliyor.