Yazı İçeriği
Lenfoma çeşitleri nelerdir? Lenf kanseri belirtileri Lenfoma risk faktörleri neler? Lenf bezlerindeki şişlik geçmiyorsa lenfoma olabilir! Lenfomanın belli başlı belirtileri var mıdır? Lenfoma tedavisi nasıl yapılır? Lenfoma kadınlarda mı daha çok görülür erkeklerde mi?

Lenfoma tanısı hangi yöntemlerle konur?

Lenfomalar, vücudun bağışıklık sistem hücrelerinden kaynaklanan kötü huylu tümörlerdir. Lenfoma lenfatik sistemden başlar. Lenfatik sistem, lenf damarları lenf sıvısı ve vücudun değişik bölgelerinde olan lenf bezlerini kapsar. Lenf sıvısı ve lenf bezlerinde T ve B denilen ve vücudun savunulmasında önemli görevlere sahip olan lenfositler bulunur. Deride, mide, bağırsak sistemi gibi vücudun birçok bölümünde lenfatik doku yer alır. İşte vücudun birçok yerinde lenfatik yapı olduğundan, lenfomanın en sık ortaya çıktığı yer, lenf bezleridir. Lenfomalar, hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülebilir.


Lenfoma çeşitleri nelerdir?

Lenfomalar; Hodgkin ve Hodgkin dışı (non-Hodgkin) lenfomalar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Non-Hodgkin lenfomada, lenfositler (B lenfositleri) anormalleşerek gelişir. Anormal lenfositler, kendi kopyalarını meydana getirecek şekilde defalarca bölünürler. Üstelik bu anormal hücreler, ölmeleri gerektiği halde ölmezler. Kontrolsüz olarak çoğalmış olan bu hücreler vücudumuzda tümör (ur) denilen kitleleri (büyüme ve şişlikleri) oluştururlar. Hodgkin lenfoma hücrelerinin, Reed-Sternberg hücreleri denen özel bir ismi vardır ve bu hücreler normal lenfositlerden oldukça büyüktür.

Lenf kanseri belirtileri

Lenf kanseri belirtileri şöyle sıralanabilir…

  • Ağrısız büyüyen ve çoğalan lenf bezleri (bazen Hodgkin lenfomada alkol alımını takiben lenf bezinde ağrı olabilir),
  • Sebebi bilinmeyen ateş,
  • Açıklanamayan kilo kaybı,
  • Rahatsız edici gece terlemesi,
  • Sürekli yorgunluk,
  • Öksürük,
  • Solunum problemi ve göğüs ağrısı,
  • Karında şişlik, şişkinlik, dolgunluk hissi veya ağrı, kaşıntı.

Bir kişide bu belirtilerin olması, o kişide mutlaka lenfoma var anlamına gelmez. Mikrobik hastalıklar ve diğer sağlık problemleri de bu bulgulara neden olabilir.

Lenfoma risk faktörleri neler?

Lenfoma gelişiminde risk faktörleri:

  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması,
  • Bazı enfeksiyonlar,
  • HIV virüsü,
  • Epstein-Barr virüsü (Çocukluk çağında infeksiyöz mononükleoz denilen hastalığa neden olur),
  • Helicobacter Pylori, HTLV-1 virüsü (İnsan T-hücre lösemi/lenfoma virüsü),
  • Hepatit C virüsü

Ayrıca; yaş, böcek ve bitki öldürücü ilaçlar (tarım ilaçları), radyasyon, kimyasal maddeler ve aile öyküsü. Ancak birçok risk faktörü taşıyan bazı bireylerde yıllarca lenfoma gelişmeyebileceği gibi, risk faktörü olmayan bireylerde de lenfoma gelişimi mümkün.

Eğer büyüyen lenf nodu ve diğer belirtiler lenfomaya işaret ediyorsa, şu muayene ve testler yapılır:

  • Fizik muayene: Boyun, koltuk altı, dirsek, kasık ve diz gerisindeki çukurluk büyümüş lenf nodu ile dalak ve karaciğerde olası bir büyüme varlığı muayene edilir.
  • Kan testleri: Tam kan sayımı ve biyokimyasal incelemeler yapılır.
  • Akciğer filmi: Olası lenf bezi büyüklüğü ve diğer problemler araştırılır.
  • Biyopsi: Hastalığın yaygınlığının belirlenmesi için kemik iliği biyopsisi de yapılır. Özel durumlarda ise PET, MRI, ultrason, beyin omurilik sıvısının alınması ve incelenmesi gerekebilir.

Lenf bezlerindeki şişlik geçmiyorsa lenfoma olabilir!

Lenf bezinde tümör oluştuğunda, lenfoma hastalığı ortaya çıkar. Bu tümörler öncelikle boyun, kasık, koltukaltı gibi bölgelerde oluşan şişlikler ile görülür. Eğer bu şişlikler ele geliyorsa, küçülmeyip aksine gittikçe büyüyorsa hematoloğa başvurmak gerekir. Yapılan incelemelerle bu şişliklerin lenf bezi tümörü olduğu anlaşılırsa, büyük çoğunlukla hastalığın kökten tedavisi mümkün olabilir. Hastalık ne kadar erken tedavi edilirse başarı şansı da o kadar yükselir.

Lenfomanın belli başlı belirtileri var mıdır?

Koltukaltı, boyun, kasık bölgesinde şişlik tespit edip doktora giden kişilerin fark ettikleri birçok şişliğinin nedeni lenfoma olmayabilir. Bu bölgelerde oluşan bazı viral veya bakteri enfeksiyonları da şişliklere neden olabilir. En sık viral veya bakteri enfeksiyonları sonucunda ortaya çıkan şişlikler görülür. Vücudun savunma sisteminin bir parçası olan lenf bezleri büyüyerek bu enfeksiyonları yok etmeye çalışır. Görevlerini yapınca da olmaları gereken büyüklüğe inerler. Lenf bezleri eğer sebepsiz olarak büyür ve büyümeye de devam ederse, basit enfeksiyonlardan ayırmak, ayrıntılı inceleme yapmak ve şişlikler geçmediği takdirde mutlaka hekime başvurmak önem taşır.

Lenfoma tedavisi nasıl yapılır?

Lenfoma tedavisinde kemoterapi ve kök hücre nakli gibi yöntemler kullanılır. Kemoterapi yapılacak kişiye hangi kemoterapinin, ne kadar süreyle, ne kadar dozda verileceğine bakılır. Kemoterapide kişiye damardan belirli dozdaki ilaçlar verilir ve bu ilaçlar belli kürler şeklinde uygulanır. Yani ilaçlar bir günden, beş-altı güne kadar değişen sürelerde verilebilir. Bazen ayda bir defa olmak üzere 6-8 kez tekrarlanabilir. Kişilerin önemli bir bölümü bu kemoterapi tedavisiyle kurtulur, kurtulamayanlara ise yüksek doz kemoterapi verilir ve kök hücre nakli yapılır.

Lenfoma kadınlarda mı daha çok görülür erkeklerde mi?

Lenfomanın her iki cinste de görülme oranı hemen hemen aynıdır. Lenfomalar hodgkin ve non-hodgkin lenfoma olarak iki türde olmalarına karşın, özellikle non-hodgkin lenfomaların onlarca çeşidi bulunur. Non-hodgkin lenfomalar ayrıca yayılma olarak çeşitlerine göre üç ayrı şekilde hareket edebilir. Bunlardan bir çeşidinde, hastalık çok hızlı büyür ve hızlı bir şekilde ilerler. Kişi acilen hastaneye yatmak zorunda kalabilir. Diğer bir çeşidi aylar haftalar içinde orta hızla ilerler. Bir başka türü ise daha yavaş ilerler. Hayat boyu tedavi gerektirmeyebilir. Bu başlıca üç grubun içinde de onlarca çeşit lenfoma tespit edilir. Bu nedenle çok ayrıntılı incelemelerin yapılması gerekir.