Yazı İçeriği
Koronavirüs pandemisinde kalp damar hastaları nelere dikkat etmeli? Egzersiz ile ilgili kurallar

Kalp damar hastaları koronavirüsten nasıl korunmalı?

Dünya Sağlık Örgütü, 11 Mart 2020 tarihinde koronavirüs salgınını pandemi ilan etti. Özellikle kalp damar hastalığı olanlar veya kalp ve damar sağlığını etkiyebilecek hipertansiyon, ileri yaş, diyabet ve sigara kullanımı gibi risk faktörü olan kişiler için Covid-19 hastalığı daha hassas ve önemli bir konu. Bunun 3 temel sebebi mevcut:

1. Öncelikle koronavirüs enfeksiyonu bu kişilerde daha sık görülür. Çin'de yapılan bir çalışmada koronavirüs tanı konmuş hastaların yüzde 20’sinde hipertansiyon, diyabet veya bilinen bir kalp damar sorunu tespit edilmiş.

2. Diğer önemli nokta ise bu kişiler koronavirüs enfeksiyonunu daha ağır geçirmesi. Hastalığı ağır geçiren kişilerin yüzde 70’inde kalp damar hastalığı veya kalp damar hastalığı açısından bir risk faktörü mevcut. Örneğin İtalya’da 80 yaş üzeri hastaların yüzde 20’si kaybedildi. Bu oran 60 yaş üzeri olan hastalarda ise yüzde 6.

3. Bir diğer konu ise koronavirüs enfeksiyonunun kalbi de etkileyebilmesi. Bu hastalık sadece akciğerleri tutmuyor. Kalp hasarı veya aritmi dediğimiz nabız düzensizliklerine de neden olabiliyor. Kalbin etkilendiği durumlar daha ağır seyrediyor.


Koronavirüs pandemisinde kalp damar hastaları nelere dikkat etmeli?

  • Öncelikle sosyal izolasyona en fazla kalp damar hastaları uymalı. Özellikle 60 yaş üstü hastalarımız çok yüksek risk altında. Bu dönemde sağlıklı olduğunu düşündüğümüz bireylerle bile taşıyıcı olma ihtimallerini göz önünde tutarak teması azaltmalıyız. Kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz.
  • Bu dönemde daha önceden operasyon veya tedavi planlaması yapılmış olan bazı hastalarımız da var. Kalp ve damar hastalığı nedeniyle şuan için bir operasyon planlaması yapılmış olan hastaların işlemlerinin acil bir durum yok ise ertelenmesi daha uygundur. Erteleme kararı sizi takip eden hekiminiz uygun görürse verilebilir. Bu konuda özellikle ciddi şikayeti olmayan kalp kapak hastalarında erteleme mümkün olabiliyor. Koroner by pass veya stent planlanacak hastaların hiçbir şikayeti yok ise konu sıklıkla ertelenebilir. Ancak bu tarz hastalarda bazen şikayetler ileri veya damar tıkanıklıkları yaygın olabiliyor. Bu nedenle erteleme bazı hastalarda mümkün olmayabilir.
  • Bir diğer konu; kalp ve damar hastalarının rutin muayene ve kontrolleri. Acil bir durumunuz yok ise hekiminiz ile görüşerek kontrolünüzü erteleyebilirsiniz. İlaç ve reçete temini konusunda Sağlık Bakanlığı bazı kolaylıklar uyguluyor.
  • Daha önceden kalp veya damar ameliyatı olmuş hastalar için bazı riskler söz konusu olabilir. Ancak her kalp ameliyatı olmuş kişi yüksek risk altındadır diye yaklaşmak uygun değildir. Öncelikle kalp ameliyatı geçirmiş kişilerde kronik kalp veya akciğer fonksiyon bozukluğu mevcut ise bu enfeksiyonun ağır geçirilmesi açısından bir risk teşkil edebilir. Daha dikkatli olunmasında fayda var. Bir diğer risk grubu kalpte protez takılmış hastalardır. Örneğin; kalp kapak değişimi yapılmış olan kişiler. Bu hastaların genel olarak enfeksiyona hassasiyetleri biraz daha yüksek olabilir veya enfeksiyon sonucu oluşabilecek tablolar biraz daha ağır geçebilir.
  • Bazı hipertansiyon ilaçlarının kullanımı ile koronavirüs bulaşma riski arasında bazı spekülasyonlar mevcut idi. Ancak bunlar bilimsel verilerle reddedildi. Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin en son yayınladığı güncelleme ile hipertansiyon hastalarının kullandıkları ilaçlara aynen devam etmeleri önerilir.
  • Bir diğer önemli konu ise egzersiz. Kalp damar hastalarına veya risk grubundaki kişilere düzenli yapılmasını önerdiğimiz bazı egzersizler mevcut. Özellikle ev izolasyonu altında iken hareketsiz kalmak olumsuz sonuçlara neden olabilir. Sosyal izolasyon altında kalp damar sağlığı açısından riskli olan hastalar egzersiz programları uygulayabilir. Bunun için sosyal medyada bazı grup egzersiz programlarını takip edebilirsiniz. Kullandığınız egzersiz aletlerini her seferinde yüzey dezenfektanları ile temizlemenizde fayda var, çalıştığınız odayı düzenli havalandırmalısınız. Ancak egzersiz konusunda dikkat edilmesi gereken çok önemli bazı noktalar mevcut...

Egzersiz ile ilgili kurallar

1. Egzersiz programınızı hastalık ve risk durumunuza göre planlamanız gerekir. Hasta değil iseniz ve daha önceden düzenli egzersiz yapan bir kişi iseniz bu dönemde sadece kuvvet koruyucu egzersizler yapın, geliştirici egzersizler bu dönemde uygun değildir. Bu haftada 3 kez, günde 20-45 dakikalık bir program şeklinde olabilir. Haftada 5 günden fazlası uygun olmaz.

2. Daha önceden spor yapmayan birisi iseniz bu dönem egzersize başlamak adına bir fırsat olabilir, ancak haftada 3 gün ve sadece hafif-orta yoğunluklu hareketler yapmalısınız. Aşırı yorucu geliştirici egzersizler solunum yollarında bazı koruyucu antikor salgılamasını azaltabileceği için bağışıklık sistemi açısından bu dönemde uygun olmaz. Aşırı yorucu bir dönem sonrası egzersiz yapmak da uygun değil, enfeksiyon riskinizi artırabilirsiniz.

3. Hasta iseniz, ateş yüksekliğiniz varsa kesinlikle egzersiz yapmayın. Dinlenmeniz daha uygun. Hafif üst solunum yolu rahatsızlığınız var ise (örneğin kırgınlık veya burunda dolgunluk) haftada 3 kez, günde 20-30 dk hafif egzersiz yapabilirsiniz. Ateşiniz olmasa bile alt solunum yolu enfeksiyonu bulgularınız (nefes darlığı, balgamlı öksürük) var ise egzersiz yapmayın, dinlenmeniz daha uygun.

4. Bazı ağır durumlarda egzersiz programı öneremediğimiz kalp hastalarımız da olabiliyor. Bu açıdan doktorunuza danışmanızda fayda var.

Tüm bunlara dikkat etmenin yanında kalp hastalarımız için çok önemli diğer konular ise sağlıklı beslenme ve kaliteli uyku. Bu ikisi sağlam bir bağışıklık sistemi için olmazsa olmaz. Koronavirüs pandemisi döneminde sağlam bir bağışıklık sistemine de her zamankinden daha çok ihtiyacımız var.