Yazı İçeriği
Hipotiroidinin nedeni Haşimoto hastalığı mı? Hipotiroidiyi tetikleyen nedenler Hipotiroidi hastalığının belirtileri neler? Hipotiroidi kalp kasını güçsüz bırakıyor Hangi tiroit hastaları iyotlu tuz tüketebilir? İyot dengesi çok önemli Hipotiroidi tedavisi ömür boyu sürer

Hipotiroidi tansiyon sorunu doğuruyor

Tiroit hormonları miktarının azalması sonucu gelişen hipotiroidi hastalığı (hipotiroidizm) yenidoğan döneminden ileri yaşa kadar her zaman ortaya çıkabilir. Kadınlar bu hastalığa erkeklerden 4-8 kat daha fazla yakalanma riski taşır. Kadın hormonları olan östrojen ve progesteronun etkisi olabileceğine dair şüpheler olsa da bu hastalığın kadınlarda neden daha fazla görüldüğüne dair kesin bir kanıt yoktur. Yaşam boyu süren hipotiroidi hastalığı tedavi edilmezse tiroit eksikliğine bağlı gelişen metabolik sorunların devam etmesi sonucunda, kalpte büyüme, kalp yetmezliği, pıhtı oluşumu, hipertansiyon ve damar sertliği gibi ölümcül tablolar ortaya çıkabilir.


Hipotiroidinin nedeni Haşimoto hastalığı mı?

Tiroit hormonu yetersizliğine en sık Haşimoto olarak bilinen tiroit bezinin iltihabi hastalığı neden olur. Oluşum mekanizması henüz net olmayan, ancak bağışıklık sistemindeki bir bozukluk sonucu ortaya çıktığı düşünülen Haşimoto hastalığında tiroit bezi nedeni bilinmeyen bir şekilde küçülür ve bunun sonucunda hormon üretimi zamanla azalır.

Hipotiroidiyi tetikleyen nedenler

  • Graves hastalığı gibi zehirli tiroit sorunlarında uygulanan radyoaktif iyot tedavisi tiroit bezinde hasar oluşturabilir. Bu nedenle tedaviden birkaç ay sonra, tiroit bezi iltihabı geçiren veya tiroit ameliyatı geçiren bazı kişilerin hormon üretecek olan hücreleri yok olduğu için hormon azlığı ve tiroit yetmezliği ortaya çıkabilir.
  • Sistemik hastalıklarında kullanılan bazı ilaçlar ve kanser nedeniyle baş ve boyun bölgesine uygulanan ışın tedavisi (radyoterapi) sonrasında kişilerin 3’te birinde hipotiroidi gelişebilir.
  • Beyinde bulunan hipofiz bezinin hastalıklarında TSH üretiminde sorun olursa santral hipotiroidi gelişebilir.
  • Aşırı flor ve klor içeren su içmek, fazla kilo ile sigara tüketimi hipotiroidi hastalığını tetikler.

Hipotiroidi hastalığının belirtileri neler?

Hipotiroidisi olanlarda hiçbir yakınmaya yol açmayabilen ve kişiye göre hastalığın şiddetinin farklı olduğu belirtiler şunlardır:

  • Halsizlik, çabuk yorulma, hareketlerde yavaşlık 
  • Depresif bir hal ve mutsuzluk 
  • Soğuk ortamlara tahammülsüzlük 
  • Ellerde ve ayaklarda ödem
  • Terlemenin azalması
  • Ses kısıklığı
  • Kabızlık
  • Anormal kilo artışı, iştah fazlalığı
  • Unutkanlık, konsantrasyon azalması
  • Erkeklerde ergenlik gecikmesi
  • Kadınlarda adet azalması veya yokluğu

Hipotiroidi kalp kasını güçsüz bırakıyor

Tiroit hormonu eksikliğinde kalp hızında yavaşlama ve kalp kasının kasılma gücünde azalma görülür. Zamanla kalp kası ve kalp büyümesi gelişir. Bu durumda klasik kalp yetmezliği olan bir kişideki gibi hipertansiyon ve damar sertliği gelişimine neden olur. Damar sertliği gelişmesinin bir diğer nedeni ise hastalığa bağlı yükselen kolesterol ve trigliserid seviyeleridir. Günümüzde bu sorun sık rastlanmasa da, uzun süre hipotiroidi olan kişilerde ortaya çıkabilir. Kalp yetersizliği ilk ve başlangıç döneminde saptanırsa tedaviden sonra kısa sürede düzelebilir. Ancak uzun süren hipotiroidi hastalığında geç kalınmış olabilir.

Hangi tiroit hastaları iyotlu tuz tüketebilir?

Tiroit hastalıklarında önemli olan ne kadar tuz tüketildiği değil, tuzun içerdiği iyot miktarıdır. Çocukluk döneminden itibaren iyot almak yani tuzu iyotlu kullanmak guatr riskini azaltır. Ancak mevcut guatrı olanlarda bu iş tersine döner. Özellikle nodülleri olan ve guatrı bulunan kişilerin iyotsuz tuz tercih etmesi gerekir. Tiroitte bulunan nodüller iyota aç olur ve dışarıdan aldıkları fazla iyotu hormona çevirerek aşırı çalışmaya (hipertiroidi) yol açabilirler. Bu yüzden iyot kullanımı hipertiroidi olan kişiler için sakıncalı olabilir. Ancak hipertiroidisi olanlar tiroidin az çalışması veya diğer sebeplerle tiroit hormon ilacı alıyorlarsa normal iyotlu tuz tüketebilirler. Hipotiroidi olanların iyotlu tuz tüketmesinde sakınca yoktur.

İyot dengesi çok önemli

İyot eksikliği Haşimoto hastalığını tetikleyen en önemli nedeni oluşturur. Tiroit hormonu üretimi için gerekli olan iyodun her gün yeteri kadar besin ve su ile alınması gerekir. Çünkü iyot eksikliğinde tiroit hormonları yeteri kadar üretilmez. Aynı zamanda aşırı iyot tüketimi de tiroit bezini zehirleyebilir. Ayrıca iyot yüksek miktarda deniz ürünlerinde bulunur.

Hipotiroidi tedavisi ömür boyu sürer

Vücutta T4 hormonu yetersiz olduğunda dışarıdan verilen ilaç tedavisiyle hipotiroidideki tiroit eksikliği giderilir. Ancak hipotiroidi geçici değil, ömür boyu tedavi edilmesi gereken bir hastalık. Tiroit ilacı başladıktan 2 hafta sonra şikayetlerde düzelme başlar. İlaç düşük dozlarda başlanır ve kısa sürelerle artırılarak, genelde 5-6 haftada bir, TSH hormonu normale dönünceye dek doz ayarlanır. Hamilelerde (gebelerde), ileri yaştakilerde, koroner kalp hastalığı olanlarda hipotiroidi varsa daha sık kontrol gerekir. Bunun nedeni ise tiroit içeren hormon ilaçlarının kalbin daha hızlı çalışmasına neden olmaları. Bu yüzden ilaç ayarlanması iyi yapılmalıdır.