Yazı İçeriği
Alerjinin nedenleri nedir? Alerjik hastalıkların belirtileri nelerdir? Alerjinin oluşmasında genetik faktörlerin yanında çevresel faktörlerin payı nedir?

Alerji neden olur?

Alerji çevremizde bulunan ve "alerjen" olarak adlandırılan aslında zararlı olmayan bazı maddelerin herhangi bir yolla vücuda girmesi sonucu bağışıklık sisteminin bu maddelere karşı aşırı ya da anormal bir reaksiyon vermesidir. Normal sağlıklı kişilerde bu tür reaksiyonlar olmazken neden bazı kişilerde görüldüğü hala tam ve kesin olarak bilinmiyor. Ancak genetik yatkınlık söz konusu. Aile bireylerinden herhangi birinde alerjik hastalığı olan kişilerin vücutları alerjenlere daha duyarlı olup onları yabancı madde olarak algılayarak aşırı tepki verebilir.


Alerjinin nedenleri nedir?

Alerjenler 5 ana grupta toplanabilir:

  • Çevresel (aero) alerjenler
  • Ev tozu akarları
  • Polenler
  • Küf mantarları
  • Hayvan alerjenleri
  • Böcek alerjenleri
  • Besin alerjenleri
  • İlaç alerjenleri
  • Mesleki alerjenler

Alerjik hastalıkların belirtileri nelerdir?

Aslında tüm sistemleri etkileyerek çok farklı bulgulara neden olabilir. Ama sıklıkla görülenler;

  • Alerjik rinit, konjuktivit dediğimiz halk arasında saman nezlesi ve göz nezlesi olarak bilinen hastalıklar da sıklıkla ve nöbetler halinde tekrarlayan hapşırık, burun akıntısı, gözde sulanma, kaşıntı, burunda, damakta kaşıntı, geniz akıntısı ve burun tıkanıklığı görülür.
  • Alerjik astımda aralıklı, nöbetler halinde göğüste sıkışma hissi, öksürük, nefes darlığı, hırıltı ( nefes alıp verirken ıslık sesi duyulması) olabileceği gibi sadece öksürük ile de seyredebilir.
  • Deride kaşıntı, kızarıklık kabarıklık, görülebilir.
  • Besin alerjilerinde alerjik olan gıdanın alımından sonra tüm bu bulgular olabileceği gibi bulantı, kusma, karında kramplar olabilir.
  • Ayrıca baş ağrısı, migren krizleri gibi belirtilerde görülebilir.

Alerjinin oluşmasında genetik faktörlerin yanında çevresel faktörlerin payı nedir?

Alerjik hastalıkların oluşumunda genetik faktörlerle çevresel faktörlerin birlikte etkili olduğu düşünülüyor. Çevresel faktörler arasında sıralanabilecekler:

  • Anneye ait faktörler: Kadınlar arasında sigara içme alışkanlığının artması, annelerin hamilelikte ve emzirme döneminde sigara içmiş olmaları, bebeklerini en az 6 ay anne sütü ile beslememiş olmaları sayılabilir.
  • İç ve dış ortam hava kirliliği: Kapalı ortamlarda sigara dumanına maruz kalmak, dış ortamda arabaların çoğalması ile egzos dumanı, sanayileşmenin ilerlemesi ile sanayi atıklarının neden olduğu iç ve dış ortamda hava kirliliğinin artması solunum yollarını duyarlandırarak astım gibi alerjik hastalıkların görülme sıklığını artırabilir.
  • Sosyo-ekonomik düzey: Alerjik hastalıklar sosyo-ekonomik düzeyi yüksek insanlarda daha fazla görülmekte. Bu durum "hijyen teorisi" ile açıklanıyor. Şehirde yaşayan daha hijyenik ortamlarda büyüyen çocukların mikroplarla daha az karşılaşması sonucu savunma sisteminin yeterince gelişememesi ve dengesinin bozulması sonucu alerjilerin daha kolay geliştiği iddia edilir.
  • Alerjen maruziyeti: Şehir hayatının gelişimi ile iç ortamlarda daha fazla zaman geçirmemiz dolayısıyla ev tozu akarları ve küf mantarları gibi iç ortam alerjenlerine daha çok maruz kalmamıza neden olmuştur. Ayrıca evlerde kedi, köpek gibi hayvan besleme alışkanlığının artması da alerjenlere maruziyeti ve hastalık gelişimini artırır.
  • Diyet: Endüstrileşme ile birlikte diyet alışkanlıklarını değişmesi, doğal gıdalar yerine hazır, katkı maddeleri içeren yiyecek tüketiminin artması besin alerjilerine neden olur.