Yazı İçeriği
Cinsel temas sayısı arttıkça AIDS bulaşma riski artar AIDS kan ve kan ürünlerinden bulaşır AIDS anneden bebeğe de bulaşır

Hiv - aids nedir?

AIDS, HIV virüsünün yol açtığı bağışıklık sistemine zarar veren bir hastalıktır. AIDS'e yakalanan kişinin bağışıklık sistemi zayıflar, çeşitli enfeksiyonlar ve kanserler ile mücadele edemez bir duruma gelir. Vücudu mikroplardan koruyan bağışıklık sisteminin çalışmaması halinde mikroplar daha kolay hastalığa neden olur. HIV pozitif virüsü bulunan kişiler, yaklaşık olarak 3-15 yıl içinde AIDS olabilir.

AIDS'li bir hastaya dokunarak veya yanında bulunarak AIDS'e yakalanmanız mümkün değildir. AIDS; dokunma, öpüşme, solunum gibi dış kontaklarla bulaşmaz. AIDS evcil hayvanlardan, tuvaletlerden, yüzme havuzlarından, tabak ya da bardaklardan bulaşıcı özellik de göstermez.


Cinsel temas sayısı arttıkça AIDS bulaşma riski artar

HIV virüsünün en önemli bulaşma yolu cinsel temastır. HIV/AIDS her türlü cinsel temasla bulaşabilir. Semen (meni) ya da kanla temasa neden olabilecek her türlü cinsel etkinlikte bulaşma riski bulunur. AIDS bulaşması için HIV (+) kişi ile yapılan tek bir cinsel temas bile yeterlidir ve cinsel temas sayısı arttıkça bulaşma riski de artar. Cinsel aktiviteden bütünüyle kaçınarak ya da enfekte olmayan eşle tek eşli bir ilişki sürdürmek HIV virüsünün bulaşmasını önleyebilir. Cinsel temas sırasında prezervatifin (kondom, kılıf) doğru ve sürekli kullanılması, yırtık ya da delik olmaması AIDS'in bulaşmamasında etkilidir. Kadınlar için hazırlanmış olan intravajinal kondomlar da doğru ve sürekli kullanımla etkili olabilir.

AIDS kan ve kan ürünlerinden bulaşır

Kanda virüsün yoğun miktarda bulunması nedeni ile virüsü taşıyan kişilerden alınmış kan ve kan ürünleri ile AIDS bulaşabilir. 1985 yılında antikor testlerinin bulunması ile dünyanın her yerinde kan ve kan ürünlerinin hastaya verilmeden önce HIV yönünden test edilmesi zorunludur. Türkiye’de 1987 yılından beri tüm kan ve kan ürünlerine ELISA yöntemi ile antikor saptandıktan sonra hastaya verilir, bu nedenle kan ve kan ürünleri ile AIDS'in bulaşması azaldı. Ancak AIDS'in pencere döneminin (bulaştıktan sonraki 3 ay) olması, acil durumlarda test yapılmadan kan ve kan ürünlerinin kullanılabilmesi nedenleri ile oranı çok az da olsa bu yolla geçiş olabilir. Damar içi madde kullanımı alışkanlığının önlenmesi, tedavi edilmesi, kullanılıyorsa ortak enjektör kullanımı risklerinin anlatılması bu grup hastalarda AIDS bulaşma riskini azaltabilir.

AIDS anneden bebeğe de bulaşır

Gebelik sırasında HIV virüsü taşıyıcısı olan anne, hamilelik süresince, doğum sırasında ve doğum sonrası dönemde bebeğe AIDS bulaştırabilir. Emzirme döneminde ise bu virüs, yaklaşık yüzde 20-30 oranında anneden bebeğe geçebilir. Doğum sezaryen olursa, emzirme ile oluşabilen bulaşma oranı, yaklaşık yüzde 8-10′lara kadar düşebilir. HIV (+) tedavisine, annede gebeliğinin son üç ayında, bebekte ise doğumdan sonra başlanır. Anne adayı HIV (+) taşıyıcısıyken gebe kalmışsa, erken dönemde kürtaj yapılması pek çok ülke tarafından kabul edilmiştir. Eğer anne adayı bebeği doğurmak istiyorsa, gebeliğin son üç ayında anne, doğumdan sonra da bebek tedavi edilir ve yakından izlenir.