Yazı İçeriği
Migren nedir? Migreni tetikleyen faktörler nelerdir? Migren tedavisi nasıl yapılır? Migren başarıyı etkiler mi? Migren ataklarının sıklığı ve şiddeti azaltılabilir mi? Migrenin çözümü botoks tedavisinde mi?

Migren belirtileri

Migren hastalığı kişinin hayatından tamamen çıkmaz; ancak tetikleyen unsurlara dikkat ederek atakların gelişi kontrol edilebilir. Çoğunlukla genetik yapıya bağlı bir hastalıktır. Başlangıç yaşı 20-30’lu yaşlardır. Ancak çocukluk yıllarında da görülebilir. Orta ve ileri yaş dönemlerinde rastlanma oranı ise oldukça düşüktür.

Migren, özellikle hassas, alıngan, dış olaylardan fazla etkilenen, yaptığı işi en iyi şekilde yapmak isteyen mükemmeliyetçi kişilerde daha çok görülür. Erkeklerde görülme sıklığı yüzde 10 iken, bu oran kadınlarda yüzde 15-20’ye yükselir. Ayrıca binrinci derece yakınlarında migren rahatsızlığı olanların, alerji ve baş dönmesi sorunu yaşayanların da hastalığa daha yatkın oldukları görülür.


Migren nedir?

Migren ağrıları tekrarlayıcı, tek taraflı, gözü içine alan ama bireysel farklılıklar gereği farklı yerleşimlerde de gösterebilen; ışığa, sese karşı aşırı duyarlılık geliştirmeye neden olan zonklayıcı, basınçlı, kişinin günlük aktivitelerini bozacak şiddette ağrılar olarak tanımlanabilir.

Hastalık atakları genellikle 4 ile 72 saat arasında sürer ve kişi ataklar arasında normal bir yaşam sürer. Bazen bu ağrıların genetik zeminleri olabilir. Kişide ailesel migren de görülebilir. Aslında ağrıya neden olan şey bu düzensiz uyarılardan dolayı ortaya çıkan ve bazı ağrı oluşturan kimyasal maddeler, moleküler değişikliklerdir. Çoğunlukla tek taraflı, yoğun ve zonklayıcı tarzda bir baş ağrısı olur. Günlük yaşam kalitesini oldukça düşürebilen hastalıkta baş ağrısı, belirtilerden sadece birini oluşturur. Parlayan ışıklar, kör noktalar, görmenin bozulması veya zikzak şekiller görülmesi gibi yakınmalar ortaya çıkabilir. Aura, bir başka deyişle ön haberciler olarak adlandırılan bu belirtiler migren hastalarının sadece 10′unda eşlik eder. Ayrıca bulantı, kusma veya ishal de görülebilir. Bunların yanı sıra ışığa, sese ve kokuya karşı aşırı hassaslık gelişebilir. Rahatsız kişi boyun ve omuzlarda sertleşme, el ve ayaklarda karıncalanma, konsantrasyon güçlüğü, konuşma güçlüğü ve nadir olarak da geçici felç veya şuur kaybı ile karşılaşabilir.

Migreni tetikleyen faktörler nelerdir?

Kahve ve çay hastalığa neden olur denilir ancak bunlar kesin nedenler değildir. Yalnızca tetikleyici faktörler olabilir. Bireysel farklılıklar görülmesine karşın birçok kişinin günlük yaşantıda sık alınan kafein içeren yiyecekler, mayalı içecekler (bira, şarap gibi), beyaz peynir gibi çok sayıda yiyecek tetikleyici faktör olarak görülür. Modern yaşamın en olumsuz getirilerinden birisi de hormonlu gıdalardır. Sebze ve meyve ile hayvansal gıdalarda üretimi artırmak amacıyla östrojen hormonu kullanılır. Bu durum vücuda zarar verir ve hastalık ataklarını tetikler. Doğum kontrol hapları özellikle hastalığı olan kadınlarda inme ve beyin damarında pıhtı oluşumu sonrası tıkanıklık gibi risklere neden olabilir. Kişinin stres düzeyi ile birlikte olası hastalık atağına yakalanma riski de artar. Ortamın sıcak ya da soğuk, karanlık ya da aydınlık olması kadar gürültülü olması da hastalık atağını başlatabilir.

Öğün atlamak, açlık, fazla uyumak veya uyku eksikliği, uyku düzeninde değişiklik, uçak yolculukları, hava basıncı değişiklikleri, mevsim geçişleri, lodos, sigara ve diğer tütün ürünleri, su kaybı, kadınlarda adetle ilgili hormonal değişiklikler, fazla karbonhidratı bir anda almak gibi kan şekerinin düşmesine neden olan durumlar ve fiziksel travmalar da hastalığı tetikleyebilir.

Migren tedavisi nasıl yapılır?

Migren, kesin tedavisi olmayan ancak kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Hastalıkta en az altı ay, genellikle bir yıl düzenli ilaç kullanımı gerekir. Böylece ağrı sıklığını ve şiddetini azaltmak amaçlanır. Burada hastaya göre ilaç seçilmesi önem taşır. Diğer yöntem ise serotonin (mutlululuk, canlılık ve zindelik hissi veren hormon) mekanizması üzerinde etkili olan ilaçların kullanılmasına dayanır. Ağrı kesiciler, bu tip ağrıların tedavisinde kullanılmaz. Günümüzde “triptan” etken maddeli ilaçlarla atakların çoğu tedavi edilebilir. Bu tip ilaçları sadece atak, ağrının başlangıç döneminde kullanmak gerekir ve her gün alınmaz. Çok sık atak yaşayan hastalarda önleyici tedaviden söz edilebilir. Hastada ağrının seyrek olması ve şiddetinin daha az olmasını sağlamaya yönelik önleyici tedavi yapılabilir. Kişiyi ilacın dışında stres yaratan durumlardan olabildiğince arındırmaya çalışmak; düzenli, yaşına, sosyal durumuna uygun spor yapmasını özendirmekte tedavinin bir başka boyutu olur

Migren başarıyı etkiler mi?

Hastalıkta kişi sadece baş ağrısını yaşamayabilir. Ruhsal durumu değişir, daha sinirli, gergin olabilir. Ağrının şiddetinden dolayı günlük aktivitelerini yapmakta zorlanabilir. Eğer öğrenciyse dersleri dinlemesi mümkün olmaz. Çalışan birisiyse işinde performansı düşebilir. Baş ağrısı yoğun olan biri çevresine güler yüzlü de olamaz. Kişinin kendisi kadar işi ve çevresi de bu tip ağrıdan dolaylı olarak etkilenmiş olur. Bazı tiplerinde ağrıya bulantı, kusma gibi rahatsız edici diğer belirtiler eşlik edebilir.

Migren ataklarının sıklığı ve şiddeti azaltılabilir mi?

Migren hastalığının tedavisi ‘akut atak tedavisi’ ve ‘önleyici tedavi’ olarak ikiye ayrılır. Atak sıklığı az (ayda 3-4 kez) olan kişilerde atak dönemlerinde ağrı kesici, bulantı önleyici ve migrene yönelik ilaçlar ile baş ağrısı giderilebilir. Ağrılarının arttığı bulantı, kusma, ışık ve sesten etkilendiği dönemde ilaç kullanımı faydalıdır. Ancak bu tedavilerin atakları önlemediği biliniyor. Ağrıların çok sık olduğu durumlarda ağrı kesici ilaçların yan etkilerinden korunmak amacı ile önleyici tedavi gerektirir. Bu tedavi atak sayısı ve şiddetinin azaltılması amacıyla her gün kullanılan ilaç tedavisidir.

Migrenin çözümü botoks tedavisinde mi?

Yüz gençleştirme operasyonları sırasında yüzdeki sinirleri çevreleyen kaslara yönelik işlem yapıldığında bu kişilerin ataklarında ciddi azalma olur ve kişilerin bir kısmı ilaç kullanmayı bırakabilir. Alın, şakak ve ense bölgelerinde migren ağrılarının tetiklenmesine sebep olan sinirlerin sıkıştığı noktalar bulunur. Rahatsızlık sırasında ağrılar bu noktalardan biri veya birkaçında başlar. Yaklaşık 5-10 dakikalık bir sürede tamamlanan botoks uygulamasının 6-8 ayda bir tekrarlanması gerekebilir.